تحصیل کارشناسی در آلمان
آنچه در این نوشته خواهید خواند
خلاصه اطلاعات کلیدی
- طول دوره: بیشتر دورههای کارشناسی بین ۳ تا ۴ سال یا حدود ۶ تا ۸ ترم طول می‌کشند.
- شرایط ورود: اعتبار دیپلم و سوابق تحصیلی باید بررسی شود؛ بعضی متقاضیان ابتدا به Studienkolleg نیاز دارند.
- زبان تحصیل: بخش عمده دورههای کارشناسی به زبان آلمانی هستند و تعداد دورههای انگلیسی محدودتر است.
- سطح زبان: برای بسیاری از دورههای آلمانیزبان حداقل B2 و در برخی دانشگاهها C1 یا مدرکی مانند TestDaF و DSH لازم است.
- شرایط سنی: سقف سنی عمومی و یکسانی برای کارشناسی وجود ندارد؛ اما فاصله تحصیلی باید با مسیر متقاضی هماهنگ باشد.
- شهریه: بیشتر دانشگاههای دولتی شهریه عمومی دریافت نمی‌کنند، اما استثناهایی مانند دانشگاههای ایالت بادن-وورتمبرگ یا بعضی دانشگاههای بایرن وجود دارد.
- هزینه زندگی: معمولا باید حدود ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ یورو در ماه، بسته به شهر و سبک زندگی، در نظر گرفت.
- تمکن مالی: برای ویزای تحصیلی در سال ۲۰۲۶، یکی از روش‌های اثبات منابع مالی حساب مسدودشده با حداقل ۱۱٬۹۰۴ یورو است.
- کار دانشجویی: دانشجویان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا میتوانند تا ۱۴۰ روز کامل یا ۲۸۰ نیم‌روز در سال کار کنند یا از چارچوب ۲۰ ساعت کار در هفته استفاده کنند.
- بعد از فارغ‌التحصیلی: امکان دریافت اقامت تا ۱۸ ماه برای پیدا کردن شغل تخصصی وجود دارد.
تحصیل کارشناسی در آلمان برای افرادی که به دنبال دانشگاههای معتبر، هزینه تحصیل پایین در بسیاری از دانشگاههای دولتی و فرصت مناسب برای ورود به بازار کار اروپا هستند، یکی از گزینه‌های مهم مهاجرت تحصیلی است. با این حال، مسیر ورود به مقطع لیسانس در آلمان برای دانشجویان بینالمللی همیشه به سادگی دریافت دیپلم و ارسال درخواست دانشگاه نیست. اعتبار مدرک دبیرستان، زبان دوره، رشته انتخابی و در برخی پروندهها نیاز به گذراندن کالج یا Studienkolleg باید قبل از اپلای بررسی شود.
بیشتر دورههای کارشناسی در دانشگاههای آلمان به زبان آلمانی ارائه می‌شوند، هرچند تعدادی دوره انگلیسیزبان نیز وجود دارد. از طرف دیگر، تحصیل در بسیاری از دانشگاههای دولتی بدون شهریه یا با شهریه بسیار محدود انجام می‌شود و دانشجو عمدتا باید هزینه زندگی و Semester Contribution یا هزینه خدمات دانشجویی هر ترم را پرداخت کند.
چرا کشور آلمان را برای تحصیل لیسانس انتخاب کنیم؟
یکی از اصلی‌ترین مزایای تحصیل کارشناسی در آلcمان، ترکیب کیفیت آموزشی بالا و هزینه نسبتا مناسب دانشگاههای دولتی است. برخلاف بسیاری از کشورهای انگلیسیزبان که شهریه کارشناسی می‌تواند بخش بزرگی از بودجه دانشجو را مصرف کند، بیشتر دانشگاههای دولتی آلمان برای دورههای کارشناسی شهریه عمومی دریافت نمی‌کنند. البته این موضوع به معنی تحصیل کاملا رایگان نیست؛ دانشجو همچنان باید هزینه‌های ترمی، زندگی، بیمه و سایر مخارج را پرداخت کند.
یکی دیگر از مزایا، ارتباط مناسب بسیاری از دانشگاهها با صنعت است. این موضوع به‌ویژه در رشته‌هایی مانند مهندسی مکانیک، برق، کامپیوتر، خودرو، صنایع، فناوری و علوم کاربردی اهمیت دارد. دانشگاههای علوم کاربردی یا Hochschulen für angewandte Wissenschaften نیز میتوانند برای افرادی که آموزش عملی و ورود سریع‌تر به بازار کار را ترجیح می‌دهند گزینه مناسبی باشند.
مهم‌ترین مزایای تحصیل در آلمان عبارت‌اند از:
- کیفیت بالای دانشگاههای دولتی؛
- شهریه پایین در بسیاری از دانشگاهها؛
- تنوع بالا در رشتههای مهندسی و علوم؛
- امکان کار دانشجویی؛
- ارتباط مناسب دانشگاهها با صنایع آلمان؛
- امکان جستجوی کار بعد از فارغ‌التحصیلی؛
- امکان تبدیل اقامت تحصیلی به کاری؛
- موقعیت مناسب برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر.
با این حال، متقاضی باید مسئله زبان را جدی بگیرد. در مقطع کارشناسی تعداد دورههای آلمانیزبان بسیار بیشتر از دورههای انگلیسی است و حتی دانشجوی یک برنامه انگلیسیزبان نیز برای زندگی روزمره، کار دانشجویی و ورود به بازار کار از یادگیری آلمانی سود زیادی خواهد برد.
مشاوره رایگان و تخصصی لوکس ویزا
شرایط تحصیل کارشناسی در آلمان
مهم‌ترین بخش از شرایط تحصیل کارشناسی در آلمان، داشتن صلاحیت ورود به دانشگاه یا Hochschulzugangsberechtigung است. صرف داشتن دیپلم دبیرستان از یک کشور خارجی الزاما به معنی امکان ورود مستقیم به دانشگاه آلمان نیست.
دانشگاه یا مؤسسه ارزیابی‌کننده بررسی می‌کند که مدرک تحصیلی متقاضی با استانداردهای ورود به دانشگاه در آلمان مطابقت دارد یا خیر. اگر مدرک دبیرستان برای ورود مستقیم کافی نباشد، ممکن است متقاضی مجبور شود ابتدا Studienkolleg را بگذراند و در پایان در آزمون Feststellungsprüfung یا FSP قبول شود. DAAD نیز تأکید می‌کند که برای مدارک تحصیلی خارجی، امکان ورود مستقیم یا نیاز به Studienkolleg براساس مدرک و کشور محل تحصیل متفاوت است.
به‌طور کلی باید موارد زیر بررسی شوند:
- مدرک دیپلم و سوابق دبیرستان؛
- امکان ورود مستقیم یا نیاز به Studienkolleg؛
- تناسب رشته دبیرستان با رشته دانشگاهی؛
- سطح زبان آلمانی یا انگلیسی؛
- شرط معدل در صورت وجود؛
- آزمون یا شرایط اختصاصی رشته؛
- ددلاین دانشگاه؛
- منابع مالی کافی برای ویزا.
برای متقاضیان ایرانی بهتر است قبل از هر اقدامی وضعیت دقیق دیپلم، پیش‌دانشگاهی در مدارک قدیمی‌تر، سابقه دانشگاهی احتمالی و رشته موردنظر بررسی شود. گاهی تفاوت در نوع مدرک یا سابقه تحصیل دانشگاهی می‌تواند مسیر پذیرش را تغییر دهد.
مراحل پذیرش مقطع کارشناسی در آلمان
اپلای برای لیسانس در آلمان بهتر است با بررسی دقیق شرایط ورود شروع شود، نه صرفا جستجوی دانشگاه. زیرا ممکن است متقاضی دانشگاه موردنظر خود را پیدا کند، اما مدرک فعلی او اجازه ورود مستقیم به همان دوره را ندهد.
مراحل کلی پذیرش معمولا شامل موارد زیر است:
- بررسی شرایط ورود به دانشگاه: ابتدا مشخص می‌شود متقاضی امکان ورود مستقیم دارد یا باید Studienkolleg بگذراند.
- انتخاب رشته: رشته باید با سوابق تحصیلی، زبان و هدف شغلی متقاضی هماهنگ باشد.
- انتخاب دانشگاه: زبان دوره، ددلاین، نوع دانشگاه و شرایط پذیرش بررسی می‌شوند.
- آماده‌سازی زبان: برای اکثر دورههای کارشناسی، زبان آلمانی اهمیت زیادی دارد.
- آماده کردن مدارک: دیپلم، ریزنمرات، مدرک زبان و سایر مدارک مورد درخواست تهیه می‌شوند.
- ارسال درخواست: درخواست ممکن است مستقیما برای دانشگاه یا از طریق uni-assist ارسال شود.
- دریافت پذیرش: دانشگاه پس از ارزیابی پرونده نتیجه را اعلام می‌کند.
- آماده‌سازی منابع مالی: متقاضی باید روش مناسب اثبات هزینه‌های زندگی را مشخص کند.
- درخواست ویزای دانشجویی: بعد از داشتن پذیرش و مدارک لازم، مرحله درخواست ویزا انجام می‌شود.
ددلاین دانشگاهها یکسان نیست. بسیاری از دانشگاهها برای ترم زمستان و تابستان بازه‌های مشخصی دارند، اما بعضی رشتهها فقط یک ورودی در سال دارند. بنابراین بهتر است اپلای چند ماه زودتر آغاز شود.
مدارک مورد نیاز برای پذیرش مقطع لیسانس در آلمان
مدارک پذیرش کارشناسی با توجه به دانشگاه و روش ارسال درخواست متفاوت هستند. بعضی دانشگاهها پرونده را مستقیما بررسی میکنند و تعداد زیادی نیز از خدمات uni-assist استفاده میکنند.
به‌طور معمول مدارک زیر ممکن است مورد نیاز باشند:
- پاسپورت معتبر؛
- مدرک دیپلم؛
- ریزنمرات دبیرستان؛
- مدارک پیش‌دانشگاهی برای نظام‌های آموزشی قدیمی در صورت نیاز؛
- مدارک تحصیلات دانشگاهی قبلی در صورت وجود؛
- ترجمه رسمی مدارک؛
- مدرک زبان آلمانی یا انگلیسی؛
- رزومه در صورت درخواست دانشگاه؛
- انگیزه‌نامه در برخی برنامه‌ها؛
- نتیجه آزمون‌های اختصاصی در صورت وجود؛
- مدارک مربوط به Studienkolleg یا FSP در صورت نیاز.
در مرحله ویزا مدارک دیگری نیز اضافه می‌شوند. اثبات منابع مالی یکی از مهم‌ترین آن‌ها است. وزارت خارجه آلمان روش‌هایی مانند حساب مسدودشده، تعهد مالی رسمی، برخی مدارک مالی خانواده یا بورسیه معتبر را از روش‌های اثبات تأمین هزینه معرفی می‌کند.
بنابراین باید بین «مدارک پذیرش دانشگاه» و «مدارک ویزای تحصیلی» تفاوت قائل شد.
بهترین سن برای اپلای کارشناسی آلمان
شرایط سنی تحصیل کارشناسی در آلمان به شکل یک سقف سنی سراسری تعیین نشده است. یعنی قانونی وجود ندارد که تمام دانشگاهها براساس آن متقاضی بالاتر از یک سن مشخص را از ورود به کارشناسی منع کنند.
با این حال، طبیعی است که بیشتر متقاضیان این مقطع در سال‌های نزدیک به پایان دبیرستان وارد دانشگاه شوند. در نتیجه، برای فردی که فاصله زیادی از زمان دریافت دیپلم دارد، انتخاب رشته و هدف از شروع مجدد کارشناسی باید منطقی‌تر توضیح داده شود.
در صورت وجود گپ تحصیلی میتوان از مواردی مانند این‌ها برای توضیح مسیر استفاده کرد:
- سابقه کار مرتبط؛
- شرکت در دورههای آموزشی؛
- یادگیری زبان؛
- سابقه تحصیل دانشگاهی؛
- فعالیت حرفه‌ای؛
- تغییر منطقی مسیر تحصیلی؛
- دلایل قابل مستندسازی برای وقفه تحصیلی.
بنابراین نمیتوان یک عدد را به‌عنوان بهترین سن قطعی تعیین کرد. معمولا هرچه فاصله از دیپلم کمتر باشد، مسیر تحصیلی مستقیم‌تر است؛ اما متقاضیان با سن بالاتر نیز در صورت داشتن پرونده منطقی میتوانند برای کارشناسی اقدام کنند.
مدرک زبان مورد نیاز برای پذیرش کارشناسی در آلمان
بخش بزرگی از دورههای کارشناسی آلمان به زبان آلمانی ارائه می‌شوند. DAAD نیز اعلام می‌کند که زبان تدریس بیشتر رشتههای دانشگاهی در آلمان، آلمانی است و بسیاری از دانشگاهها حداقل سطح B2 یا بالاتر را درخواست میکنند.
با این حال، مدرک دقیق قابل قبول توسط هر دانشگاه تعیین می‌شود. مدارک رایج برای اثبات زبان آلمانی عبارت‌اند از:
- TestDaF؛
- DSH؛
- telc Deutsch C1 Hochschule؛
- بعضی مدارک Goethe؛
- برخی مدارک ÖSD؛
- Deutsches Sprachdiplom در شرایط تعیین‌شده.
برای تعداد زیادی از دوره‌ها سطح واقعی مورد نیاز نزدیک C1 است و برای مثال DSH-2 یا نمره مناسب TestDaF درخواست می‌شود.
اگر رشته به زبان انگلیسی باشد، دانشگاه ممکن است IELTS، TOEFL یا مدرک دیگری برای اثبات زبان انگلیسی درخواست کند.
نکته مهم دیگر مربوط به Studienkolleg است. این دوره‌ها عموما به زبان آلمانی برگزار می‌شوند و طبق اطلاعات DAAD معمولا برای ورود به Studienkolleg نیز باید سطح مناسبی مانند B1 تا B2 داشت و آزمون ورودی را پشت سر گذاشت.
بنابراین اگر متقاضی هنوز زبان آلمانی را شروع نکرده است، باید زمان مورد نیاز برای رسیدن به سطح مناسب را نیز در برنامه مهاجرت تحصیلی خود محاسبه کند.
بورسیه و فاند لیسانس در آلمان
با وجود اینکه آلمان برنامه‌های بورسیه متنوعی دارد، دریافت فول فاند برای شروع دوره کارشناسی به اندازه مقاطع تحصیلات تکمیلی رایج نیست. خود DAAD نیز اعلام کرده که تأمین هزینه کامل یک دوره تحصیلی یا حمایت از دانشجویان سال اول تنها در موارد محدودی انجام می‌شود.
با این حال، دانشجویان میتوانند برنامه‌های مختلف دانشگاهها، بنیادها و مؤسسات بورسیه را بررسی کنند.
یکی از گزینه‌های شناخته‌شده Deutschlandstipendium است که مبلغ آن در حال حاضر ۳۰۰ یورو در ماه است و شرایط دریافت و ددلاین آن توسط دانشگاههای شرکت‌کننده تعیین می‌شود.
بورسیه‌ها ممکن است براساس موارد زیر اعطا شوند:
- عملکرد تحصیلی قوی؛
- فعالیت اجتماعی؛
- استعداد علمی یا حرفه‌ای؛
- شرایط خاص شخصی؛
- رشته تحصیلی؛
- معیارهای تعیین‌شده توسط بنیاد ارائه‌دهنده.
از آنجا که بسیاری از دانشگاههای دولتی شهریه ندارند، در تحصیل کارشناسی در آلمان مسئله اصلی معمولا تأمین هزینه زندگی است، نه شهریه دانشگاه. به همین دلیل حتی دریافت یک کمک‌هزینه جزئی نیز می‌تواند برای دانشجو مفید باشد.
ویزای همراه و تحصیل کارشناسی در آلمان
دانشجوی متأهل در شرایط مشخص می‌تواند برای پیوستن همسر و فرزندان خود اقدام کند، اما دریافت اقامت دانشجویی به معنی صدور خودکار ویزا برای خانواده نیست.
وزارت خارجه آلمان اعلام می‌کند که الحاق خانواده به دانشجوی خارجی معمولا زمانی قابل بررسی است که دانشجو دارای اجازه اقامت باشد، ازدواج در زمان صدور این اجازه وجود داشته باشد و انتظار رود اقامت دانشجو در آلمان بیش از یک سال ادامه پیدا کند. دانشجو همچنین باید بتواند هزینه زندگی خود و خانواده را بدون اتکا به کمک‌های عمومی تأمین کند.
در نتیجه، برای متقاضی متأهل باید از ابتدا مواردی مانند:
- هزینه زندگی خانواده؛
- محل سکونت مناسب؛
- منابع مالی؛
- وضعیت اقامت دانشجو؛
- شرایط همسر و فرزندان؛
- زمان مناسب درخواست الحاق خانواده
بررسی شوند.
برای خانواده‌هایی که فرزند دارند، هزینه بیمه، مسکن و زندگی خانوادگی نیز می‌تواند بسیار بیشتر از بودجه یک دانشجوی مجرد باشد. به همین دلیل بهتر است امکان همراه قبل از انتخاب نهایی مسیر تحصیل کارشناسی بررسی شود.
هزینه تحصیل کارشناسی در آلمان
هزینه تحصیل کارشناسی در آلمان را باید به دو قسمت شهریه دانشگاه و هزینه زندگی تقسیم کرد.
بیشتر دورههای کارشناسی در دانشگاههای دولتی آلمان شهریه عمومی ندارند. با این حال، دانشجویان باید Semester Contribution یا مبلغ خدمات دانشجویی را پرداخت کنند. DAAD این مبلغ را بسته به دانشگاه حدود ۷۰ تا ۴۳۰ یورو در هر ترم اعلام کرده است.
البته استثناهایی نیز وجود دارد. برای نمونه، دانشگاههای دولتی ایالت Baden-Württemberg از بسیاری از دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا ۱۵۰۰ یورو شهریه در هر ترم دریافت میکنند. همچنین در ایالت بایرن دانشگاهها امکان تعیین شهریه برای برخی دانشجویان بینالمللی خارج از اتحادیه اروپا را دارند و مبلغ می‌تواند بسته به دانشگاه متفاوت باشد.
دانشگاههای خصوصی نیز معمولا شهریه‌های بسیار بالاتری دارند.
در کنار دانشگاه باید هزینه زندگی را نیز در نظر گرفت. طبق اطلاعات DAAD، بودجه حدود ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ یورو در ماه برای زندگی دانشجویی رقم واقع‌بینانه‌تری است.
این بودجه شامل مواردی مانند:
- اجاره خانه یا خوابگاه؛
- مواد غذایی؛
- بیمه درمانی؛
- حمل‌ونقل؛
- تلفن و اینترنت؛
- کتاب و تجهیزات آموزشی؛
- هزینه‌های شخصی
می‌شود.
شهر نیز تأثیر زیادی دارد. هزینه اجاره در شهرهایی مانند مونیخ یا فرانکفورت معمولا بیشتر از بسیاری از شهرهای کوچک دانشگاهی است.
برای دریافت ویزای تحصیلی نیز باید توانایی مالی اثبات شود. در سال ۲۰۲۶، مبلغ اعلام‌شده برای حساب مسدودشده دانشجویی حداقل ۱۱٬۹۰۴ یورو است.
دانشگاه های برتر آلمان در مقطع کارشناسی
انتخاب دانشگاه نباید فقط براساس رتبه جهانی انجام شود. بعضی دانشگاهها ممکن است در رتبه‌بندی کلی جایگاه بسیار بالایی داشته باشند، اما دانشگاه دیگری برای رشته خاص متقاضی، ارتباط با صنعت یا فرصت کارآموزی انتخاب مناسب‌تری باشد.
از دانشگاههای شناخته‌شده آلمان میتوان به این موارد اشاره کرد:
- Technical University of Munich (TUM): شناخته‌شده در مهندسی، فناوری، کامپیوتر و علوم.
- LMU Munich: دانشگاهی معتبر با طیف گسترده‌ای از رشتههای علوم، انسانی و اجتماعی.
- Heidelberg University: یکی از دانشگاههای قدیمی و معتبر آلمان، به‌ویژه در علوم و حوزه‌های پژوهشی.
- RWTH Aachen University: از انتخاب‌های مطرح برای مهندسی و رشتههای فنی.
- Karlsruhe Institute of Technology (KIT): گزینه قدرتمند در فناوری، مهندسی و علوم کامپیوتر.
- Humboldt University of Berlin: دانشگاهی باسابقه در علوم، علوم انسانی و رشتههای مختلف.
- Technical University of Berlin: انتخاب مهمی برای مهندسی، فناوری و برخی حوزه‌های طراحی و مدیریت.
- University of Freiburg: دانشگاهی معتبر با رشتههای متنوع در علوم، انسانی و حوزه‌های پژوهشی.
هنگام انتخاب دانشگاه برای اپلای کارشناسی در آلمان باید زبان دوره را نیز بررسی کرد. مشهور بودن یک دانشگاه به معنی ارائه رشته موردنظر به زبان انگلیسی نیست.
بهترین رشته های تحصیلی آلمان در مقطع کارشناسی
آلمان یکی از اقتصادهای صنعتی مهم اروپا است و طبیعتا رشتههای فنی و مهندسی جایگاه ویژه‌ای در دانشگاهها و بازار کار این کشور دارند. با این حال، گزینه‌ها محدود به مهندسی نیستند.
برخی رشتههای قابل توجه عبارت‌اند از:
- مهندسی مکانیک؛
- مهندسی برق و الکترونیک؛
- علوم و مهندسی کامپیوتر؛
- فناوری اطلاعات؛
- مکاترونیک؛
- مهندسی صنایع؛
- مهندسی خودرو؛
- مهندسی انرژی؛
- علوم پایه؛
- اقتصاد و مدیریت؛
- علوم داده و حوزه‌های مرتبط با هوش مصنوعی؛
- محیط زیست و انرژی‌های تجدیدپذیر.
برای انتخاب رشته بهتر است علاوه بر علاقه، بازار کار، امکان ادامه تحصیل، زبان موردنیاز برای استخدام و نوع دانشگاه نیز بررسی شود.
برای مثال دانشگاههای فنی ممکن است روی مباحث نظری و پژوهش تمرکز بیشتری داشته باشند، در حالی که Universities of Applied Sciences معمولا ارتباط عملی‌تری با بازار کار و شرکت‌ها ایجاد میکنند.
طول دوره کارشناسی آلمان چقدر است؟
دوره کارشناسی در آلمان معمولا ۶ تا ۸ ترم طول می‌کشد؛ بنابراین دانشجو اغلب طی ۳ تا ۴ سال مدرک Bachelor خود را دریافت می‌کند.
بسیاری از دوره‌ها ۱۸۰ واحد ECTS و برخی برنامه‌ها ۲۱۰ یا ۲۴۰ واحد دارند. طول استاندارد دوره به رشته و ساختار دانشگاه بستگی دارد.
البته در صورتی که متقاضی قبل از دانشگاه مجبور به گذراندن Studienkolleg باشد، باید تقریبا یک سال دوره آماده‌سازی را نیز به زمان کلی مسیر اضافه کند. Studienkolleg معمولا دو ترم است و با آزمون FSP به پایان می‌رسد.
بنابراین برای فردی که نیاز به کالج دارد، مسیر رسیدن از ایران تا فارغ‌التحصیلی کارشناسی ممکن است حدود چهار سال یا بیشتر طول بکشد.
موقعیت کار پس از تحصیل کارشناسی در آلمان
یکی از مزایای مهم تحصیل کارشناسی در آلمان، امکان ماندن در کشور بعد از پایان دانشگاه برای پیدا کردن کار است.
دانشجویان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا که تحصیلات دانشگاهی خود را در آلمان با موفقیت تمام کرده‌اند، میتوانند برای دریافت اجازه اقامت جستجوی کار تا سقف ۱۸ ماه اقدام کنند. در این دوره اجازه انجام کار نیز دارند و باید به دنبال شغل تخصصی متناسب با شرایط خود باشند.
پس از پیدا کردن شغل مناسب میتوان وضعیت اقامت را به اقامت نیروی متخصص یا در صورت داشتن شرایط، EU Blue Card تبدیل کرد.
شانس استخدام به موارد زیر وابسته است:
- رشته تحصیلی؛
- سطح زبان آلمانی؛
- مهارت‌های عملی؛
- سابقه کارآموزی؛
- تجربه کاری دانشجویی؛
- شهر محل زندگی؛
- شرایط بازار کار؛
- توانایی برقراری ارتباط حرفه‌ای.
برای رشته‌هایی مانند مهندسی، IT و بعضی مشاغل بینالمللی ممکن است موقعیت‌های انگلیسیزبان وجود داشته باشند، اما یادگیری زبان آلمانی تقریبا در تمام رشتهها تعداد فرصت‌های شغلی قابل دسترس را افزایش می‌دهد.
کار حین تحصیل در مقطع کارشناسی در آلمان
دانشجویان بینالمللی خارج از اتحادیه اروپا اجازه کار در کنار تحصیل را دارند. طبق مقررات فعلی، دانشجو می‌تواند تا ۱۴۰ روز کامل یا ۲۸۰ نیم‌روز در سال کار کند. همچنین امکان استفاده از چارچوب کار تا ۲۰ ساعت در هفته وجود دارد.
کارهای دانشجویی میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- کار در دانشگاه به‌عنوان دستیار دانشجویی؛
- Werkstudent در شرکت‌ها؛
- کارآموزی؛
- فروشگاه و خدمات؛
- رستوران و کافه؛
- پشتیبانی اداری؛
- فعالیت‌های مرتبط با رشته تحصیلی.
از نظر آینده شغلی، کار به‌عنوان Werkstudent یا انجام کارآموزی مرتبط با رشته معمولا ارزش بیشتری نسبت به یک کار صرفا موقت دارد؛ زیرا دانشجو علاوه بر درآمد، سابقه کار آلمانی و ارتباط با شرکت‌ها ایجاد می‌کند.
با این حال، درآمد کار دانشجویی نباید جایگزین برنامه مالی اصلی شود. حتی برای دریافت ویزا نیز متقاضی باید از قبل ثابت کند منابع مالی کافی برای زندگی در آلمان دارد.
اتمام تحصیل کارشناسی در آلمان و اخذ اقامت و تابعیت این کشور
تمام کردن کارشناسی به‌خودی‌خود باعث دریافت اقامت دائم آلمان نمی‌شود. فارغ‌التحصیل باید بعد از دانشگاه وارد مرحله بعدی اقامت شود؛ برای مثال شغل تخصصی پیدا کند یا تحصیلات خود را ادامه دهد.
مسیر متداول می‌تواند به صورت زیر باشد:
تحصیل کارشناسی ← فارغ‌التحصیلی ← اقامت جستجوی کار تا ۱۸ ماه ← استخدام تخصصی ← اقامت کاری ← اقامت بلندمدت
فارغ‌التحصیل دانشگاه آلمان در صورت ورود به اشتغال تخصصی و داشتن سایر شرایط قانونی، می‌تواند در مقایسه با بسیاری از مهاجران از مسیر کوتاه‌تری برای دریافت Niederlassungserlaubnis یا اقامت دائم استفاده کند. طبق اطلاعات رسمی Make it in Germany، فارغ‌التحصیل دانشگاه آلمان می‌تواند پس از بیش از دو سال اشتغال تخصصی و در صورت داشتن سایر شرایط برای اقامت دائم درخواست دهد.
تابعیت موضوع جداگانه‌ای است. براساس مقررات فعلی، به‌طور عمومی امکان درخواست تابعیت آلمان پس از پنج سال اقامت قانونی وجود دارد، البته متقاضی باید سایر شرایط مربوط به تابعیت را نیز داشته باشد.
در نتیجه، تحصیل کارشناسی در آلمان می‌تواند نقطه شروع مسیر اقامت بلندمدت باشد، اما نمیتوان گفت صرف دریافت مدرک کارشناسی مستقیما منجر به اقامت دائم یا پاسپورت می‌شود.
دریافت خدمات مشاوره تحصیل کارشناسی در آلمان از لوکس ویزا
مهم‌ترین مسئله در انتخاب مسیر کارشناسی آلمان این است که قبل از ارسال درخواست مشخص شود متقاضی با مدارک فعلی امکان ورود مستقیم به دانشگاه را دارد یا ابتدا باید از مسیر Studienkolleg اقدام کند. زبان دوره، رشته، دانشگاه، سن و گپ تحصیلی، بودجه و برنامه شغلی بعد از فارغ‌التحصیلی نیز باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
در لوکس ویزا شرایط متقاضی برای تحصیل کارشناسی در آلمان براساس سوابق تحصیلی، نوع دیپلم، معدل، سن، سطح زبان و هدف آینده بررسی می‌شود. پس از مشخص شدن مسیر مناسب، میتوان انتخاب دانشگاه، اپلای، آماده‌سازی مدارک و پرونده ویزای دانشجویی را براساس شرایط همان متقاضی برنامه‌ریزی کرد؛ به‌خصوص در پرونده‌هایی که میان ورود مستقیم به دانشگاه، Studienkolleg یا انتخاب یک مسیر جایگزین نیاز به تصمیم‌گیری وجود دارد.
سوالات متداول درباره تحصیل کارشناسی در آلمان
آیا با دیپلم ایران میتوان مستقیما وارد کارشناسی در آلمان شد؟
نه در همه پروندهها. امکان ورود مستقیم به نوع مدرک تحصیلی و سوابق متقاضی بستگی دارد. اگر مدرک برای ورود مستقیم به دانشگاه آلمان کافی نباشد، ممکن است ابتدا نیاز به Studienkolleg و قبولی در آزمون FSP وجود داشته باشد.
آیا تحصیل کارشناسی در آلمان رایگان است؟
در بسیاری از دانشگاههای دولتی شهریه عمومی وجود ندارد، اما دانشجو باید Semester Contribution و هزینه زندگی خود را پرداخت کند. بعضی ایالتها و دانشگاهها نیز برای دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا شهریه دریافت میکنند؛ بنابراین نمیتوان تمام دورههای کارشناسی آلمان را کاملا رایگان دانست.
آیا بدون زبان آلمانی میتوان برای کارشناسی آلمان اقدام کرد؟
برای دورههای انگلیسیزبان ممکن است امکان تحصیل بدون مدرک آلمانی وجود داشته باشد، اما بیشتر رشتههای کارشناسی به زبان آلمانی هستند. برای دورههای آلمانیزبان معمولا حداقل سطح B2 و در بسیاری از رشتهها سطح بالاتر مورد نیاز است.
بعد از کارشناسی آلمان چقدر فرصت داریم کار پیدا کنیم؟
فارغالتحصیلان بینالمللی دانشگاههای آلمان میتوانند در صورت داشتن شرایط برای اقامت جستجوی کار تا ۱۸ ماه اقدام کنند. در این مدت امکان کار کردن نیز وجود دارد و پس از پیدا کردن شغل تخصصی میتوان برای اقامت کاری مناسب اقدام کرد.
